Izaberite, upoznajte i doživite planinu Cer

Cer sa svojim geografskim položajem i putnom infrastrukturom koja ga povezuje sa Beogradom (110 km), Međunarodnim aerodromom „Nikola Tesla“ (95 km), Novim Sadom (100 km), Šapcem (35 km), Loznicom (35 km)  predstavlja Cer kao idelno mesto za odmor koje je daleko, a opet blizu gradskih centara.

Cer je, pre 600.000 godina, zajedno sa Fruškom gorom, Slavonskim i Vršačkim planinama bio ostrvska planina u Panonskom moru. Planina Cer dominira severozapadnom Srbijom, nadmorska visina Cera (687 mnv) odgovara svim kategorijama turista, izletnika i posetilaca. Blagotvorno dejstvo Cera na ljudski organizam dalo je svoje rezultate kod osoba koje imaju problema sa dijabetesom, astmom, hipertenzijom. (Prim. dr Marko Marković)

Planina Cer kao jedna od najlepših planina u Srbiji sa očuvanim eko sistemom, bogatom ornitofaunom, predeonim celinama izuzetne lepote, vidikovcima koji plene svojom lepotom. Interesantnim narodnim običajima i tradicijom koji su karakteristični za ovo područje. Mitovima i legendama u kojima se prepliću prošlost i sadašnjost i bogatom istorijom, predstavlja pravo mesto za odmor , za sve ljubitelje planina i prirode.  Zahvaljujući tome što je Cer u postupku dobijanja statusa Zaštićenog područja, raskošno bogatstvo prirodnih i kulturnih vrednosti zapadne 'kapije' Srbije stoji vam na raspolaganju u svoj svojoj lepoti.

Bogatstvo ornitofaune Cera koju čine orao mišar, orao belorepan, šumska ševa, seoski detlić, rusi svračak, šumska šljuka i još brojne vrste i porodice ptica uvrstile su Cer na IBA listu, što predstavlja posebnu atrakciju za ljubitelje posmatranja ptica. Od divljači na Ceru su zastupljeni: lisica, divlja svinja, zec, srna ... Daždevnjak salamander na Ceru ima najveće hranilište u Srbiji.

Brojne šumske staze koje prolaze kroz šumska područja (najzastupljenije su šume hrasta, bukve, graba, divlje trešnje), predstavljaju pravi izazov rekreativnim planinarima i svim ljubiteljima šetnje u prirodi, koji žele svoj odmor kvalitetno da provedu. Aktivni odmor u prirodi možete provesti šetajući se stazama, čija ukupna dužina na Ceru iznosi 80 km, u tematskim turističkim turama, leteći paraglajdingom, vozeći bicikl po markiranim biciklističkim stazama ili upoznajući narodne običaje lokalnog stanovništva u nekom od seosko-turističkih domaćinstava na području Cera (Vila Albedo u selu Varna, Etno selu Topalović u Lipolistu i Duhovno-nacionalni centar „Romanovi“ u Joševi) . Brojne lekovite biljke (ima ih preko 600 vrsta) možete brati u najlepšoj vilinskoj bašti na Ceru. Od sakralnih objekata iz novijeg perioda, preporučujemo da posetite Spomen crkvu cerskim junacima, posvećenu Sv. Jovanu Šangajskom, koja je završena 2014. godine, na stogodišnjicu Cerske bitke.

Cer je i jedna od, svega nekoliko, destinacija u Srbiji koju možete doživeti i upoznati kroz eko turu ‘Eko avantura Cera’. U dvodnevnoj eko avanturi imaćete mogućnost da se u pešačkoj turi dugoj 28 km (raspoređenoj u dva dana), upoznate sa prirodnim i kulturnim vrednostima i nematerijalnom kulturnom baštinom Cera, probate vruće domaće lepinje od pšenice samlevene pod vodeničnim kamenom, učestvujete u radionicama ‘Branja, prepoznavanja i pripremanja lekovitog bilja’ ili da okušate svoje kulinarske sposobnosti u ‘Radionicima pripremanja zdrave hrane’. Vaš gastronomski doživljaj biće upotpunjen specijalitetima domaće kuhinje pripremljenih od organski zdravih proizvoda iz cerskih sela.

Ukoliko na Cer dolazite od maja do oktobra, možete prisustvovati sportskim događajima Državnom prvenstvu u Mountain bike maratonu i Hard enduro moto krosu, oba sportska takmičenja održavaju se pod imenom ‘Stazama slavnih ratnika - Cer’. U manifestaciji ‘Obeležavanje godišnjice Cerske bitke’, svakog 19. avgusta, možete odati počast cerskim junacima. Svoje učešće možete uzeti i u manifestaciji ‘Cerski marš’, koja se održava u avgustu svake godine.

 Biodiverzitet područja planine Cer, bogata materijalna i nematerijalna kulturna baština, raznovrsni reljef, interesantni geomorfološki oblici čine Cer atraktivnim za organizovanje specijalizovanih tura, naučno- istraživačkih kampova i radionica na otvorenom za: biologe, botaničare, ornitologe, ekologe, arheologe, istoričare, etnologe, geologe, geografe ..

Svoj boravak na Ceru možete upotpuniti odmorom u etno restoranu ‘Ruža Todorova’ koji se nalazi na Lipovim vodama u podnožju najvišeg vrha Cera, Šančina, na 650mnv. U restoranu koji raspolaže sa 40 mesta i predivnom baštom, okružen stoletnim stablima lipe, hrasta i divlje trešnje, gosti mogu probati ukusna jela nacionalne kuhinje i specijalitete domaće kuhinje. Ukoliko želite duže da ostanete na raspolaganju su Vam 22 ležaja u 9 soba, koje se nalaze u sastavu Planinske kuće ‘Cerera’. Ako želite potpunu privatnost u toku svog odmora na raspolaganju su Vam Kuće za odmor, privatnih vlasnika, koje se nalaze na Gornjim vodicama i Dejanovcu.

Na prostoru Cera još u periodu praistorije postojala su naselja, on je zajedno sa Bukuljom bio najveće nalazište kalaja u istočnoj Evropi. Posetom selu Desić i arheološkom lokalitetu ‘Šančine’ upoznaćete se sa praistorijskom kulturom iz doba neolita na području Cera. U toku vladavine Rimske imperije na ovim prostorima počinje ekspoloatacije rude olova, cinka i bakra. Iz tih razloga Rimljani na Ceru podižu i svoja vojna utvrđenja i osmotračnice (Trojanov grad III v.n.e., Kosanin grad IV v.n.e., Vidojevica IV v.n.e.) da bi čuvali rudnike i rudarska naselja od upada varvara preko Drine.

Pored toga što je bio važna strateška tačka u Gornjoj Meziji on je bio i čuvar granice Rimske Imperije na ovim prostorima. Rimski vojnici kada bi primetili da varvarska plemena spremaju napad i prelaze Drinu, svetlosnim iluminacijama bi upozoravali jedni druge u osmatračnicama, a krajnja poruka za odbranu bi stizala do Trojanovog grada. Vizantija je takođe uvidela važan strateški položaj Cera na kojem je podigla svoje utvrđenje Konjušu u VI v.n.e., da bi sa njega kontrolisala Savsku dolinu i Srem.

U toku vladavine Nemanjića na Ceru se grade i prvi manastiri, manastir Radovašnica (XIII vek) i manastir Petkovica (XIII vek). Po legendi, iz Pocerskog sela Miloševac je i čuveni srpski junak Miloš Obilić koji je pred svoj odlazak u Kosovski boj počeo da gradi manastir Čokešinu (XV vek). Cer je oduvek bio na raskrsnici raznih kultura i naroda, koji su prelazili preko njega, neki su i ostajali na njemu i u živopisnim predelima osnivali sela. Oni su svoj trag ostavili u narodnim običajima i tradiciji lokalnog stanovništva. U srednjem veku, preko Cera, je prolazio i karavanski put Dubrovačkih trgovaca.

 U Cerskim selima uvek su se rađali junaci. Cer je uvek u svojoj istoriji stvarao ,epske junake od ratnika koji su vodili bitke na njemu.

Legendarna Cerska bitka koja se vodila od 15/16. avgusta do 19. avgusta 1914. godine, na širokom prostoru planine Cer, ostala je zabeležena u srpskoj, evropskoj i svetskoj istoriji kao prva samostalna pobeda srpske vojske i prva pobeda saveznika u toku Prvog svetskog rata, koja je imala ozbiljne posledice za Austro – Ugarsku monarhiju. Na najvišem vrhu planine Cer na Šančinama, vodila se 19. avgusta 1914. godine, odlučujuća borba pod komandom majora Velimira Čekerevca. Veliki Srpski đeneral i vojvoda Stepa Stepanović u toku Cerske bitke, zajedno sa svojim srpskim ratnicima i cerskim junacima „održao je lekciju iz ratovanja“ , tada velikoj vojnoj sili Austro-Ugarskoj. Na Ceru je junački poginulo 16.150 srpskih junaka i 23.000 austrougarskih vojnika. U sećanje na cerske junake i legendarnu Cersku bitku 1928. godine u selu Tekeriš , podignut je monumentalan Spomenik sa Spomen kosturnicom posvećen cerskim junacima. Spomenik je napravljen od cerskog granita, na vrhu spomenika je orao koji u kljunu drži lovorov venac, simbol mira, moći i pobede. Reči na Spomeniku „Vaša dela su besmrtna“ opisuju zahvalnost i ponos srpskog naroda prema cerskim junacima i srpskim ratnicima.

Jedno je sigurno, dolazak na Cer i upoznavanje sa njegovom bogatom istorijom, prirodnim vrednostima, tradicijom i običajima neće vas ostaviti ravnodušnim. Brojni vidikovci otkriće vam zašto Cer nazivaju i zapadnom ‘kapijom’ Srbije. Na Ceru se prepliću prošlost i sadašnjost, legenda i stvarnost … Cer sa svojom raskošnom lepotom prirode, ponosno stoji, kao dragulj na kruni severozapadne Srbije. Po njegovim padinama, kao biseri, rasuta su sela Jadra, Pocerine i Mačve. U toku šetnje šumskim stazama i posete Trojanovom i Kosaninom gradu, sigurno ćete se zapitati , gde su ćerke mitskog cara Trojana? Ne tražite ih nećete ih videti, one vide Vas i raduju Vam se svaki put, jer baš su Vas možda one i dovele na Cer da se poklonite senima cerskih junaka!

 Dobro došli na planinu Cer!

 Autor teksta: Ana Pavlović

Foto: Zoran Ivković Kiza i Ana Pavlović

Napomena: Korišćenje objavljenog teksta obavezuje navođenje njegovog izvora. Bez saglasnosti autora nije dozvoljeno korišćenje navedenog teksta u komercijalne svrhe i publikacije.

Dodatne informacije