Sačuvajmo predivnu prirodu Cera

Planina Cer je jedna od najlepših planina u Srbiji sa očuvanim ekosistemom, bogatom ornitofaunom, predeonim celinama izuzetne lepote i vidikovcima koji plene svojom lepotom.  Bogatstvo ornitofaune Cera koju čine orao mišar, orao belorepan, šumska ševa, seoski detlić, rusi svračak, šumska šljuka i još brojne vrste i porodice ptica uvrstile su Cer na IBA listu (Puzović S., 2008). Daždevnjak salamander na Ceru ima najveće hranilište u Srbiji. Od divljači na Ceru su zastupljeni: lisica, divlja svinja, zec, srna.

Cer je složena, markantna predeona celina koja se odlikuje živopisnim pejzažima. On predstavlja složen ansambl izuzetnih šumskih ekosistema  kojeg čini 7 tipova hrastovih šuma, 5 bukovih i 1 tip mešovitih, što prvenstveno treba pripisati njegovom položaju i reljefnoj izraženosti. U sastojinama bukovih šuma javlja se biljka krvavica (Hypericum androsaemum) koja je prvi put i jedino zabeležena na Ceru (pripada mediteranskom atlanskom flornom elementu), ( Radulović S., Marković D., 1970). Na Ceru se nalaze i kompleksi vrednih i dobro očuvanih manastirskih šuma hrasta kitnjaka, visokog uzgojnog tipa, starih preko 150 godina, koje se u ovom obliku javljaju retko gde u Srbiji. Na hrbatima kosa i strmim obroncima severne ekspozicije karakteristična je zajednica bukve sa mahovinom (Fagetum muscosum Jov.) za koju se smatra da vodi poreklo od iskonskog tipa koji je u Srbiji zapažen na području severnog Kučaja i dat joj je rang asocijacije s obzirom na njene posebne istorijske, ekološke i florističke elemente (Radulović S., Majković D., 1970). Šumski ekosistem Cera bogat je i sastojinama termofilne vrste šuma tipa grab.

Gljive i šumski plodovi se smatraju značajnim bogatsvom Cera. Tu se susreću rudnjača, hrčak, bela mlečnica, lisičica, vrganj, smrčak, sunčanica i druge gljive.

Zahvaljujući tome što je Cer u postupku dobijanja statusa Zaštićenog područja, raskošno bogatstvo prirodnih i kulturnih vrednosti zapadne 'kapije' Srbije stoji vam na raspolaganju u svoj svojoj lepoti.

Cer važi kao klimatska banja lokalnog značaja. Mikroklima Cera odlikuje se čistoćom vazduha bogatog kiseonikom, osvežavajućim vetrovima danikom i noćnikom, izloženim ekspozicijama sa intenzivnijom insolacijom, što ukupno deluje stimulativno na ljudski organizam (M. Grčić ,  Lj. Grčić, 2003.). Blagotvorno dejstvo na ljudski organizam dalo je svoje rezultate kod osoba koje imaju problema sa dijabetesom, astmom, štitastom (štitnom) žlezdom.

Biodiverzitet ili biološka raznovrsnost Cera je resurs od kojeg zavise pojedinci, porodice i buduće generacije.  Prirodne resurse Cera čine šume, biljke, životinje, zemljište, voda, atmosfera. Sve zajedno čini deo ekosistema što znači da ako postoji kriza biodiverziteta, naše zdravlje će se takođe naći u opasnosti.

Ne dozvolimo da dođe do krize biodiverziteta koja nastaje zbog nekontrolisane seče šume, gradnje veštačkim materijalima na velikim površinama, koji nisu u skladu sa prirodom i svojim izgledom bi narušili skladnu kompoziciju mozaično oblikovanih pejzaža i markantnih predeonih celina, dovodeći u opasnost prirodni balans u ekosistemu i bacanjem smeća koje pogubno utiče na prirodu.

Sačuvajmo predivnu prirodu Cera, jer priroda može bez ljudi,

ali ljudi ne mogu bez prirode.


Autor teksta:
Ana Pavlović

Foto: Sonja Nedeljković, Zoran Ivković Kiza i Ana Pavlović

Dodatne informacije